Turbo Şarj Nedir? Turbo Şarj Contası Ne İşe Yarar?

Bilim insanları, içten yanmalı motorları daha verimli hale getirmek için çeşitli çalışmalar yaptılar. Bu çalışmaların sonucunda; az yakıtla daha çok güç elde edilmesini sağlayan, turbo ya da turbo şarj da denen, motora yardımcı bir sistem geliştirdiler. Peki turbo şarj nedir?

Turbo (Turbo Şarj) Tarihi?

Turbonun kara taşıtları için ilk girişimleri 1800’lü yılların sonlarında havayı sıkıştırarak motorun gücünü arttırmayı hedefleyen Gotlieb Daimler ve Rudolf Diesel tarafından atıldı. Egzoz gazının turboya gönderilmesi fikri ise 1900’lü yılların başında Alfred Büchi tarafından ortaya atıldı. Bu sistemlerin ilk kullanımı, otomobillerin aksine, kamyonlar üzerinde oldu. Otomotivlerde turbonun seri olarak kullanılması ise 1960’lı yıllarda başladı. 1970’li yılların başlarında petrol krizinin patlak vermesiyle birlikte turbo dizelli ticari araçlar rağbet gördü. Daha sonra; düşük yakıt tüketimi ve daha az karbondioksit salınımından dolayı turbonun kullanımı yaygınlaştı.

Turbo (Turbo Şarj) Nedir?

Enerjisini yanma odasında oluşan egzoz gazından alan ve motorun olağan gücünü, torkunu arttırmak için kullanılan sisteme, turbo şarj sistemi denir. Bu sistemde hedeflenen; yanma odasında gerçekleşen yanmanın verimini arttırmak ve sonuç olarak da aynı miktarda harcanan yakıtla motorun gücünü arttırmaktır. Turbo şarjın çalışma prensibi; silindirde bulunan yanma odasında gerçekleşen tepkime sonucu oluşan yüksek sıcaklık ve basınca sahip olan egzoz gazının, turbo sisteminde mekanik yani hareket enerjisine dönüştürülmesi sonucu, belirli gazların tekrar yanma odasına verilmesine dayanır. Turbo şarj çalışma sistemi maddeler halinde özetlenecek olursa;

  1. Egzoz gazından gelen enerji, türbin kanatçıklarına çarparak hareketi başlatır
  2. Türbinin hareketinin başlaması sonucu, türbine bağlı olan mil harekete geçer
  3. Mile bağlı olan soğuk taraftaki kompresör de hareket etmeye yani dönmeye başlar
  4. Daha sonra kompresör, atmosferden çektiği havayı (oksijen) sıkıştırarak manifolda gönderir.

Bu işlemlerin sonucunda, hava yanma odasına verilir.

 

Turbo (turbo sarj) Nedir

Turbo (turbo şarj) Bileşenleri Nelerdir?

Yukarıda bahsedilen işlemlerin gerçekleşmesi için turbo şarj sistemi; türbin, kompresör, wastegate, intercooler bileşenlerinden oluşmaktadır. Peki bu bileşenler ne işe yarar?

Türbin

Türbin, turbo sisteminin harekete geçmesini sağlayan bileşenidir. Yüksek basınç ve sıcaklığa sahip olan egzoz gazı hızla, türbin fanında bulunan yapraklara çarparak hareketi başlatır. Böylece türbin fanına bağlı olan milin hareketi sağlanmış olur. Bunun sonucunda da, türbin miline bağlı olan kompresörün hareketi başlar. Kısacası türbin, hareketin başladığı yerdir. Bu bileşen, turbo sisteminin sıcak kısmından yer almaktadır.

Kompresör

Kompresörler genel olarak, hava ya da diğer gazları atmosfer basıncından daha yüksek basınçlara çıkarmak için kullanılan makinelerdir. Aynı şekilde turbo sisteminde de atmosferden aldığı havayı sıkıştırdıktan sonra yanma odasına göndermektedir. Bu işlemi yapmak için de enerjisini egzoz gazının girişi sonucu harekete geçen türbin milinden almaktadır. Bu bileşen, turbo sisteminin soğuk kısmında yer almaktadır. 

Wastegate

Yanma odasında oluşan egzoz, yüksek basınca sahip olduğu için turbo elemanları zarar görebilir. Bu yüzden aşırı yüksek basıncın turbo şarj sistemine zarar vermemesi için, by-pass klapesi kullanılmaktadır. Burada amaç; aşırı basıncın olması durumunda bir miktar egzoz gazını, türbin kanatçıklarına uğratmadan sistemden uzaklaştırmaktır. 

Intercooler

Bu bileşene, radyatör de denmektedir. Kompresörde gerçekleşen sıkıştırma olayı sonucunda havanın sıcaklığı artmaktadır. Sıcak havanın yanma odasına gönderilmesi sonucu aksamalar yaşanmaması için de, havanın soğutulması gerekmektedir. Bu yüzden kullanılan intercooler ile havanın sıcaklığı azaltılır ve tekrar yanma odasına verilir.  

Bu bileşenlere ek olarak da türbin ve kompresör muhafaza üniteleri bulunmaktadır. Türbin muhafaza ünitesi, motordan gelen egzoz gazlarını toplarken kompresör muhafaza ünitesi ise, kompresörde üretilen basınçlı havayı yanma odasına yönlendirmek için kullanılır.

Bu olayların verimli bir şekilde gerçekleşmesi yani herhangi bir sızdırmazlığın olmaması için de turbo şarj contası kullanılmaktadır.

İlginizi Çekebilir: Silindir Kapak Contası Nedir – Uzmanından En Doğru Bilgiler!

 

Turbo (turbo sarj) Bilesenleri Nelerdir

Turbo Şarj Contası Nedir?

Genel olarak conta, motorun çalışması sırasında kullanılan; yağ, yakıt ve soğutma suyu gibi hayati sıvıların birbirine karışmaması, herhangi bir yere sızmaması için kullanılan önemli motor elemanlarıdır. Silindir kapak contası, supap kapak contası, turbo şarj contası bunlardan bir kaçıdır. Turbo şarj contası; Egzoz gazı ya da kompresörde oluşan basınçlı havanın sızdırmazlığını sağlamak, motor yağının egzoza sızmasını önlemek ve ısıyı korumak için kullanılan contalardır. Bu contalar; çelik, alüminyum, kauçuk malzemelerden üretilebilmektedir.

Turbo şarj sistemi, motora göre daha yüksek basınç ve sıcaklıkta çalışabildiği için, beklenen performansın sağlanabilmesi için, orijinal ürün teknik özelliklerine uygun, yüksek dayanımlı ürünler tercih edilmelidir. Turbo şarj kullanan ağır vasıta, traktör, iş makineleri gibi araçlar başta olmak üzere, kullanımı kritik olan bir çok uygulamaya ürün üreten Temel Conta, bu örneklerin dışında kalan elektrikli araçlar sektörüne de tasarım yapan bir firmadır. Temel Conta’nın ürünleri, orijinal ürün malzemesinden, orijinal ürün teknik özelliklerine uygun ve yarım asra yakın tarihi ile, müşterilerinin güvenini kazanmış ürünlerdir. Turbo şarj conta ihtiyaçlarınız için Temel Conta’nın tercih edilmesini tavsiye ederiz.

 

 

Subscribe To Our Newsletter

Subscribe To Our Newsletter

Join our mailing list to receive the latest news and updates from the auto industry and the Temel Gaskets team.

You have successfully subscribed!